Zespół bolesnego barku

Zespół bolesnego barku

Zespół bolesnego barku to jedna z najczęstszych dolegliwości narządu ruchu, która może znacząco utrudniać codzienne funkcjonowanie. Ograniczenie zakresu ruchu, ból nasilający się w nocy oraz trudności w podnoszeniu ręki to typowe objawy tego schorzenia.W artykule wyjaśniamy, czym jest to schorzenie, jakie są jego przyczyny i objawy oraz jak wygląda skuteczne leczenie, fizjoterapia i ćwiczenia prowadzące do odzyskania pełnej sprawności.

Zespół bolesnego braku
Zespół bolesnego braku – czym jest i jak sobie z nim radzić?

Spis treści

Czym jest zespół bolesnego barku?

Zespół bolesnego barku (określany także jako zamrożony bark) to zbiorcze określenie dolegliwości bólowych i zaburzeń funkcji w obrębie obręczy barkowej. Problem ten może dotyczyć kilku struktur jednocześnie, takich jak staw ramienno-łopatkowy, barkowo-obojczykowy, mostkowo-obojczykowy oraz otaczające je mięśnie, ścięgna i więzadła.

Główną cechą zespołu bolesnego barku są ból oraz postępujące ograniczenie zakresu ruchu, które utrudniają wykonywanie codziennych czynności – podnoszenie ręki, ubieranie się, pracę przy komputerze czy sen na chorym boku.

Zespół bolesnego barku – przyczyny

W zdecydowanej większości przypadków bolesny bark jest konsekwencją uszkodzenia lub przeciążenia struktur współtworzących staw barkowy. Do najczęstszych przyczyn należą:

  • przewlekłe przeciążenia mięśni i ścięgien (np. niewłaściwa technika treningowa),
  • długotrwała praca w nieergonomicznej pozycji (garbienie się, praca przy biurku),
  • powtarzalne ruchy kończyny górnej,
  • nieprawidłowa pozycja ciała podczas snu,
  • urazy mechaniczne (np. uszkodzenie stożka rotatorów),
  • zmiany zwyrodnieniowe związane z wiekiem,
  • choroby neurologiczne (np. rwa barkowa),
  • schorzenia reumatyczne,
  • bark zamrożony (zarostowe zapalenie torebki stawowej),
  • bóle rzutowane z odcinka szyjnego kręgosłupa.

Objawy zespołu bolesnego barku

Podstawowym objawem jest ból, który:

  • nasila się podczas ruchu,
  • z czasem pojawia się również w spoczynku,
  • często promieniuje do łopatki, szyi lub ramienia,
  • może nasilać się w nocy, zaburzając sen.

Inne charakterystyczne objawy to:

  • zmniejszenie zakresu ruchomości barku,
  • osłabienie siły mięśniowej,
  • obrzęk w okolicy stawu barkowego,
  • wzmożone napięcie mięśni,
  • trudności w wykonywaniu codziennych czynności,
  • pogorszenie jakości snu.

Rodzaj oraz nasilenie dolegliwości zależą od przyczyny oraz stopnia zaawansowania problemu.

Leczenie

Leczenie powinno być indywidualnie dopasowane do pacjenta i przyczyny dolegliwości. W większości przypadków możliwe jest skuteczne leczenie zachowawcze, bez konieczności interwencji chirurgicznej.

Leczenie zachowawcze obejmuje:

  • farmakoterapię przeciwbólową i przeciwzapalną,
  • czasowe ograniczenie czynności nasilających ból,
  • poprawę ergonomii pracy i snu,
  • zabiegi fizykalne (np. krioterapia, ciepłolecznictwo),
  • w wybranych przypadkach iniekcje dostawowe (np. sterydowe, PRP).

Leczenie operacyjne rozważa się wyłącznie w sytuacjach, gdy długotrwała terapia zachowawcza nie przynosi poprawy.

Fizjoterapia w zespole bolesnego barku

Fizjoterapia jest kluczowym elementem leczenia zespołu bolesnego barku. Jej celem jest zmniejszenie bólu, przywrócenie ruchomości stawu oraz poprawa stabilizacji barku.

Najczęściej stosowane metody to:

  • terapia manualna stawu barkowego i kręgosłupa szyjnego,
  • terapia tkanek miękkich i mięśni głębokich,
  • suche igłowanie punktów spustowych,
  • kinesiotaping,
  • indywidualnie dobrany program ćwiczeń.

Regularna fizjoterapia nie tylko leczy objawy, ale również eliminuje przyczynę problemu, zapobiegając nawrotom bólu.

Ćwiczenia

Ćwiczenia są nieodłącznym elementem rehabilitacji. Powinny być wykonywane systematycznie, w zakresie bezbólowym i dobrane przez fizjoterapeutę.

1. Ćwiczenia rozluźniające

  • wahadło Codmana,
  • delikatne ruchy w odciążeniu,
  • ćwiczenia oddechowe i rozluźniające.

2. Ćwiczenia wzmacniające

  • rotacje zewnętrzne i wewnętrzne z gumą oporową,
  • wzmacnianie mięśni stożka rotatorów,
  • ćwiczenia mięśnia nadgrzebieniowego.

3. Stabilizacja łopatki

  • ćwiczenia „Y-T-W”,
  • retrakcja i depresja łopatek,
  • aktywacja mięśnia zębatego przedniego.

4. Ćwiczenia funkcjonalne

  • podpory i ćwiczenia w zamkniętym łańcuchu,
  • ćwiczenia koordynacyjne,
  • ruchy odwzorowujące aktywność dnia codziennego lub sport.

Kiedy zgłosić się do fizjoterapeuty?

  • gdy ból barku utrzymuje się dłużej niż kilka dni,
  • gdy pojawia się ból nocny,
  • gdy zakres ruchu stopniowo się zmniejsza,
  • gdy ból pojawił się bez wyraźnej przyczyny.

Im szybciej rozpoczniesz terapię, tym większa szansa na szybki i trwały powrót do sprawności.

Odczuwasz ból barku?

Zakres ruchu z dnia na dzień się pogarsza?
Nie czekaj – wczesna terapia to klucz do skutecznego leczenia.

Bibliografia

  1. Kuryliszyn-Moskal A., et al. „Role of the physiotherapy in the treatment of schoulder pain in rheumatic diseases – the state of actual knowledge.” Postępy Nauk Medycznych 2019, 1, 31-40.
  2. Ogrodzka K., et al. „Evaluation of the effectiveness of two rehabilitation programmes for the patients with the shoulder impingement syndrome.” Fizjoterapia Polska 2015, 4(15): 42-52.
  3. Tekeoglu I., et al. „The relationship between shoulder impingement syndrome and sleep quality.” European Review for Medical and Pharmacological Sciences 2013, 17: 370-374.
  4. Ellenbecker T.S., Cools A. „Rehabilitation of shoulder impingement syndrome and rotaro cuff injuries: an evidence based review.” British Journal of Sports Medicine 2010, 44(5): 319-327.